skontaktuj się z radcą prawnym:
Czekamy na Twój kontakt!
Wakacje są już za rogiem, a wraz z nimi rozpoczyna się sezon urlopowy. W ostatnich tygodniach do naszej kancelarii zgłasza się wielu klientów z podobnymi pytaniami: „Czy były partner może wyjechać z dzieckiem za granicę bez mojej zgody?”, „Czy muszę wyrazić zgodę na taki wyjazd?”, „Co zrobić, jeśli nie zgadzam się na wyjazd dziecka poza Polskę?”.
Wbrew pozorom odpowiedź nie jest tak oczywista, jak mogłoby się wydawać. Kluczowe znaczenie ma bowiem zakres władzy rodzicielskiej przysługującej rodzicom.
Zgodnie z art. 97 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego o istotnych sprawach dziecka rodzice rozstrzygają wspólnie, a w przypadku braku porozumienia między nimi rozstrzyga sąd opiekuńczy.
Nie budzi wątpliwości, że wyjazd dziecka za granicę należy do kategorii istotnych spraw dziecka. Oznacza to, że co do zasady decyzja o takim wyjeździe powinna zostać podjęta wspólnie przez oboje rodziców posiadających władzę rodzicielską.
Stanowisko to od wielu lat znajduje potwierdzenie również w orzecznictwie Sądu Najwyższego. W uchwale z dnia 11 października 1963 r. Sąd Najwyższy wskazał, że:
„Na wyjazd za granicę małoletniego wraz z jednym z rodziców, któremu w wyroku orzekającym rozwód powierzono wykonywanie władzy rodzicielskiej potrzebne jest oświadczenie o zgodzie drugiego z rodziców, który nie został pozbawiony władzy rodzicielskiej, a w razie niemożności uzyskania takiego oświadczenia – zezwolenie władzy opiekuńczej.” Uchwała SN z 11.10.1963 r., III CO 23/63, OSNC 1964, nr 9, poz. 168.
W praktyce oznacza to, że nawet jeżeli dziecko na co dzień mieszka z jednym z rodziców, a sąd powierzył mu wykonywanie władzy rodzicielskiej, drugi rodzic zachowujący władzę rodzicielską nadal powinien współdecydować o wyjeździe dziecka za granicę.
Czy można zatem odmówić zgody?
Oczywiście rodzic posiadający władzę rodzicielską ma prawo nie wyrazić zgody na wyjazd dziecka za granicę. Nie oznacza to jednak automatycznie, że wyjazd nie dojdzie do skutku. W takiej sytuacji drugi rodzic może wystąpić do sądu rodzinnego o rozstrzygnięcie sporu i uzyskanie zgody zastępczej.
Sąd będzie oceniał przede wszystkim dobro dziecka. Znaczenie mogą mieć między innymi cel wyjazdu, długość pobytu, wiek dziecka, organizacja wyjazdu czy wpływ podróży na kontakty dziecka z drugim rodzicem.
Warto pamiętać również o kwestiach praktycznych. Choć przepisy nie wymagają każdorazowo okazywania zgody drugiego rodzica przy przekraczaniu granicy, w praktyce posiadanie takiego dokumentu może znacząco ułatwić podróż.
Jeżeli dziecko podróżuje tylko z jednym rodzicem, warto posiadać:
– pisemną zgodę drugiego rodzica na wyjazd dziecka za granicę,
– akt urodzenia dziecka, zwłaszcza gdy rodzic i dziecko mają różne nazwiska,
– orzeczenie sądu dotyczące wykonywania władzy rodzicielskiej lub miejsca pobytu dziecka, jeżeli zostało wydane.
Rekomendujemy również sporządzenie zgody w języku angielskim lub w języku kraju, do którego dziecko podróżuje. W przypadku niektórych państw może to znacznie usprawnić kontrolę graniczną i ograniczyć ryzyko dodatkowych pytań ze strony służb.
Jeżeli planowany jest dalszy wyjazd, zwłaszcza poza Unię Europejską, warto zadbać o zgodę z podpisem notarialnie poświadczonym oraz tłumaczenie przysięgłe dokumentu na język angielski albo język kraju do którego dziecko podróżuje. Nie zawsze będzie to wymagane, jednak w praktyce taki dokument może znacząco ułatwić kontrolę graniczną.