Czy wiesz na czym polega sankcja kredytu darmowego? Sprawdź, czy możesz spłacić swój kredyt bez odsetek oraz innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy!

W określonych przypadkach konsument, który zawarł umowę o kredyt konsumencki, może skorzystać z instytucji sankcji kredytu darmowego. Uprawnienie to przysługuje wyłącznie w sytuacjach wskazanych w ustawie z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. z 2025 r. poz. 1362 ze zm.) i stanowi konsekwencję naruszenia przez kredytodawcę obowiązków wynikających z jej przepisów.

Zanim jednak wyjaśnimy, na czym polega sankcja kredytu darmowego i kiedy można z niej skorzystać, warto odpowiedzieć na pytanie, czym jest umowa o kredyt konsumencki?

Umowa o kredyt konsumencki jest umową o kredyt w kwocie nieprzekraczającej 255 550 zł lub równowartości tej kwoty w walucie obcej, na podstawie której kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi (art. 3 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim). Z kolei konsumentem jest osoba fizyczna dokonująca z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową.

Ustawa przewiduje również, że za umowę o kredyt konsumencki uznaje się umowę o kredyt niezabezpieczony hipoteką, przeznaczony na remont domu albo lokalu mieszkalnego, także wtedy, gdy kwota kredytu przekracza 255 550 zł lub równowartość tej kwoty w walucie obcej. Należy jednak zaznaczyć, że zakres pojęcia kredytu konsumenckiego jest szerszy i obejmuje również inne rodzaje umów wskazane przez ustawodawcę, w szczególności:

– umowę pożyczki;
– umowę kredytu w rozumieniu przepisów prawa bankowego;
– umowę o odroczeniu konsumentowi terminu spełnienia świadczenia pieniężnego, jeżeli konsument jest zobowiązany do poniesienia jakichkolwiek kosztów związanych z odroczeniem spełnienia świadczenia;
– umowę o kredyt, w której kredytodawca zaciąga zobowiązanie wobec osoby trzeciej, a konsument zobowiązuje się do zwrotu kredytodawcy spełnionego świadczenia;
– umowę o kredyt odnawialny.

Czym jest sankcja kredytu darmowego i kiedy można z niej skorzystać?

Sankcja kredytu darmowego jest szczególną instytucją ochrony konsumenta, która pozwala – po spełnieniu przesłanek określonych w ustawie o kredycie konsumenckim – na spłatę wyłącznie kwoty udostępnionego kapitału.

Powyższe oznacza, że w przypadku skorzystania z omawianej instytucji, konsument nie jest zobowiązany do zapłaty odsetek ani innych kosztów kredytu przewidzianych w umowie, takich jak prowizje, opłaty, marża, podatki czy koszty usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczenia, jeżeli ich poniesienie było niezbędne do uzyskania kredytu lub uzyskania go na określonych warunkach. Wyjątek stanowią jedynie opłaty notarialne poniesione przez konsumenta oraz koszty ustanowienia zabezpieczenia kredytu przewidziane w umowie.

Możliwość skorzystania z tego uprawnienia powstaje jednak wyłącznie wówczas, gdy kredytodawca naruszył obowiązki informacyjne nałożone na niego przepisami ustawy o kredycie konsumenckim. Katalog naruszeń uprawniających do skorzystania z sankcji kredytu darmowego został określony w art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim.

Obejmuje on szereg naruszeń odnoszących się do formy umowy, obowiązkowych elementów jej treści oraz obowiązków informacyjnych kredytodawcy. Do naruszeń tych należą m.in.:

– naruszenie obowiązku zawarcia umowy w formie pisemnej lub w innej formie szczególnej (art. 29 ust. 1 ww. ustawy),
– brak określenia rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania oraz całkowitej kwoty do zapłaty przez konsumenta, ustaloną w dniu zawarcia umowy o kredyt konsumencki wraz z podaniem wszystkich założeń przyjętych do jej obliczenia (art. 30 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy),
– pominięcie w umowie informacji o kosztach, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową (art. 30 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy).

Co istotne – samo stwierdzenie naruszenia przez kredytodawcę określonych przepisów ustawy o kredycie konsumenckim nie powoduje automatycznego zastosowania sankcji kredytu darmowego. Aby skorzystać z tego uprawnienia, konsument powinien złożyć kredytodawcy stosowne oświadczenie w formie pisemnej o zamiarze skorzystania z sankcji kredytu darmowego. Oświadczenie to może zostać złożone w każdym momencie, jednak nie później niż w terminie roku od dnia wykonania umowy (art. 45 ust. 5 ww. ustawy).

Warto podkreślić, że ,,wykonanie uprawnienia ma skutek wsteczny (działanie ex tunc) w tym sensie, że sankcja kredytu darmowego obejmuje – z pewnymi wyjątkami – wszelkie odsetki i inne koszty z tytułu kredytu konsumenckiego, niezależnie od okresu ich naliczania: przed wykonaniem uprawnienia czy po wykonaniu” (tak: wyrok SA w Warszawie z 01.07.2019 r., V ACa 118/18, Legalis nr 2243278).

Jeżeli chcesz sprawdzić, czy przysługuje Ci prawo do skorzystania z sankcji kredytu darmowego, zapraszamy do kontaktu z naszą Kancelarią – przeanalizujemy Twoją umowę i wskażemy możliwe dalsze kroki.