skontaktuj się z radcą prawnym:
Czekamy na Twój kontakt!
Rok 2026 przynosi istotne zmiany zasad ustalania stażu pracy, od którego uzależnionych jest wiele kluczowych uprawnień pracowniczych. Nowelizacja przepisów ma szczególne znaczenie dla osób, które przez lata wykonywały pracę poza klasycznym stosunkiem pracy, w szczególności na podstawie umów cywilnoprawnych lub w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Zmiany zostały wprowadzone ustawą z dnia 26 września 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2025 poz. 1423). Nowe regulacje przewidują zasadnicze rozszerzenie katalogu okresów zaliczanych do stażu pracy.
Termin wejścia w życie nowych przepisów
Ustawodawca przewidział dwa terminy rozpoczęcia stosowania nowych zasad:
– od dnia 1 stycznia 2026 r. – w odniesieniu do pracodawców będących jednostkami sektora finansów publicznych,
– od dnia 1 maja 2026 r. – w odniesieniu do pozostałych pracodawców (sektor prywatny), tj. od pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy.
Zgodnie z nowelizacją Kodeksu pracy, do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze, wliczane będą – obok dotychczasowych okresów zatrudnienia w ramach stosunku pracy – również inne formy aktywności zawodowej.
Do stażu pracy wliczane będą w szczególności:
– okresy wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia, umowy o świadczenie usług oraz umowy agencyjnej,
– okresy prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej,
– okresy współpracy z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą,
– okresy zawieszenia działalności gospodarczej w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem,
– okresy członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej oraz spółdzielni kółek rolniczych,
– udokumentowane okresy wykonywania pracy zarobkowej za granicą, innej niż zatrudnienie w ramach stosunku pracy.
Nowe przepisy przewidują także działanie wstecz. Oznacza to, że do stażu pracy będą mogły zostać zaliczone również okresy aktywności zawodowej przypadające przed dniem wejścia w życie ustawy, pod warunkiem ich odpowiedniego udokumentowania.
Staż pracy ma istotny wpływ na zakres uprawnień pracowniczych, w szczególności na:- wymiar urlopu wypoczynkowego,
– prawo do dodatków stażowych lub nagród jubileuszowych (jeżeli obowiązują u danego pracodawcy),
Zgodnie z art. 154 § 1 Kodeksu pracy wymiar urlopu wypoczynkowego wynosi:
– 20 dni – jeżeli pracownik jest zatrudniony krócej niż 10 lat,
– 26 dni – jeżeli pracownik jest zatrudniony co najmniej 10 lat.
Rozszerzenie zasad zaliczania okresów do stażu pracy może zatem skutkować nabyciem prawa do wyższego wymiaru urlopu.
Dokumentowanie okresów zaliczanych do stażu pracy
Co do zasady, okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę potwierdzane są świadectwami pracy. Nowe kategorie okresów zatrudnienia będą natomiast dokumentowane w inny sposób.
Podstawowym dokumentem potwierdzającym nowe okresy zaliczane do stażu pracy będą zaświadczenia wydawane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
W przypadku okresów, które nie podlegały zgłoszeniu do ZUS, dopuszczalne będzie posługiwanie się innymi dokumentami, zgodnie z ogólnymi zasadami dowodowymi.
Termin na przedstawienie dokumentów
Pracownik będzie uprawniony do przedstawienia dokumentów potwierdzających nowe okresy aktywności zawodowej w terminie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie przepisów. Po bezskutecznym upływie tego terminu pracodawca nie będzie zobowiązany do uwzględnienia nieudokumentowanych okresów przy ustalaniu stażu pracy.
Podsumowanie
Nowelizacja przepisów dotyczących stażu pracy stanowi jedną z najistotniejszych zmian w prawie pracy ostatnich lat. Jej celem jest dostosowanie regulacji do realiów rynku pracy oraz zrównanie sytuacji osób, które przez długi czas wykonywały pracę poza klasycznym etatem.
Dla pracowników nowelizacja ma istotne znaczenie, zyskają oni możliwość zaliczenia do stażu pracy dodatkowych okresów aktywności zawodowej, co może przełożyć się na powstanie nowych lub rozszerzenie dotychczasowych uprawnień pracowniczych.
Natomiast dla pracodawców oraz działów HR zmiany te wiążą się z koniecznością ponownej weryfikacji stażu pracy pracowników, a także dostosowania praktyki kadrowej do nowych przepisów.